Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, nazywana przekształconą EPBD, weszła w życie w maju 2024 roku. Termin na wdrożenie większości jej przepisów do prawa krajowego upłynął 29 maja 2026 roku. Dla inwestorów najważniejsza nowość to ślad węglowy liczony w całym cyklu życia budynku.
Ślad węglowy w cyklu życia (GWP)
| Od kiedy | Których budynków dotyczy |
|---|---|
| 1 stycznia 2028 r. | nowe budynki o powierzchni użytkowej powyżej 1000 m² |
| 1 stycznia 2030 r. | wszystkie nowe budynki |
Współczynnik ocieplenia globalnego w cyklu życia ma być obliczany i ujawniany w świadectwie charakterystyki energetycznej. Dyrektywa wskazuje metodykę opartą na europejskich ramach Level(s). Obliczenie obejmuje produkcję materiałów, budowę, użytkowanie i koniec życia budynku w okresie odniesienia 50 lat.
Państwa członkowskie mają też przygotować mapę drogową wprowadzania wartości granicznych łącznego GWP dla nowych budynków, z celami od 2030 roku. To oznacza, że po etapie samego raportowania mogą przyjść limity.
Etapy cyklu życia według PN-EN 15978
| Moduł | Etap | Przykłady |
|---|---|---|
| A1–A3 | wyrób | wydobycie surowców, transport do zakładu, produkcja cementu, stali, izolacji |
| A4–A5 | budowa | transport na plac budowy, prace budowlane, odpady z budowy |
| B1–B7 | użytkowanie | konserwacja, naprawy, wymiany elementów, zużycie energii (B6) i wody (B7) |
| C1–C4 | koniec życia | rozbiórka, transport, przetwarzanie i składowanie odpadów |
| D | poza granicami systemu | korzyści z ponownego użycia i recyklingu |
Moduł B6, czyli energia zużywana w trakcie eksploatacji, to ta część śladu, którą liczy nasz kalkulator. Pozostałe moduły wymagają zestawienia materiałów z projektu i danych z deklaracji środowiskowych wyrobów (EPD).
Budynki zeroemisyjne
Dyrektywa wprowadza standard budynku zeroemisyjnego. Od 1 stycznia 2028 r. mają go spełniać nowe budynki zajmowane lub będące własnością instytucji publicznych, a od 1 stycznia 2030 r. wszystkie nowe budynki. Budynek zeroemisyjny ma bardzo niskie zapotrzebowanie na energię i nie powoduje emisji z paliw kopalnych na miejscu.
Inne zmiany w dyrektywie
- Budynki niemieszkalne: minimalne standardy charakterystyki energetycznej, które wymuszą renowację 16% budynków o najgorszej charakterystyce do 2030 r. i 26% do 2033 r.
- Budynki mieszkalne: średnie zużycie energii pierwotnej ma spaść o co najmniej 16% do 2030 r. i o 20–22% do 2035 r. w porównaniu z 2020 r.
- Kotły na paliwa kopalne: od 1 stycznia 2025 r. bez zachęt finansowych dla samodzielnych kotłów na paliwa kopalne oraz plan ich całkowitego wycofania do 2040 r.
- Energia słoneczna: stopniowy obowiązek instalacji fotowoltaiki lub kolektorów na nowych budynkach i części istniejących, jeśli jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne.
- Paszporty renowacji oraz wymagania dotyczące punktów ładowania pojazdów i miejsc dla rowerów.
Co to oznacza w Polsce
Dyrektywa działa przez przepisy krajowe: ustawę o charakterystyce energetycznej budynków, Prawo budowlane i rozporządzenie o warunkach technicznych. To one określą szczegóły metodyki, źródła danych o materiałach i sposób wykazania wyniku w świadectwie. Przed rozpoczęciem projektu warto sprawdzić aktualny stan wdrożenia. Śledzimy zmiany i informujemy o nich w newsletterze.
Jak się przygotować
- Policz ślad węglowy już na etapie koncepcji, kiedy zmiana konstrukcji albo materiałów jest jeszcze tania.
- Zbieraj od producentów deklaracje środowiskowe wyrobów (EPD).
- Ustal z generalnym wykonawcą sposób raportowania materiałów faktycznie wbudowanych.
- Porównuj warianty: konstrukcję, izolację, źródło ciepła, fotowoltaikę.
- Wykorzystaj wynik w rozmowach z bankiem i najemcami, dla których ślad węglowy staje się kryterium wyboru.
Analizę cyklu życia budynku według PN-EN 15978 przygotowujemy razem z architektem i konstruktorem. Zacznij od kalkulatora emisji z eksploatacji, a resztę zakresu omówimy na konsultacji.
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan na październik 2026. Nie zastępuje porady prawnej ani analizy konkretnej inwestycji. Zauważyłeś nieaktualną informację? Daj nam znać.