Nowy wskaźnik KOBiZE dla energii elektrycznej (dane za 2024 r.) jest już w kalkulatorze śladu węglowego.

Policz teraz

Wyniki kalkulatorów są orientacyjne. Wiążącą ofertę i raport przygotowuje inżynier SASUmetrics z odpowiednimi uprawnieniami.

Słownik pojęć

56 haseł z geodezji, ochrony środowiska, energetyki i raportowania ESG. Krótko, po polsku i z odnośnikami do artykułów, w których temat rozwijamy.

A

Audyt efektywności energetycznej
Opracowanie potwierdzające planowaną oszczędność energii. Jest podstawą wniosku o świadectwo efektywności energetycznej, czyli biały certyfikat. Więcej
Audyt energetyczny
Opracowanie, które analizuje zużycie energii w budynku lub firmie i wskazuje opłacalne usprawnienia z kosztami i oszczędnościami. W wielu programach jest warunkiem dofinansowania. Więcej

B

Białe certyfikaty
Potoczna nazwa świadectw efektywności energetycznej wydawanych przez Prezesa URE za przedsięwzięcia, które zmniejszają zużycie energii. Mają wartość rynkową.
Biomasa
Paliwo pochodzenia roślinnego: drewno, pellet, zrębki, biogaz. CO2 z jej spalania raportuje się osobno jako biogeniczne, poza zakresem 1. Więcej
BMS
System zarządzania budynkiem (Building Management System): automatyka sterująca ogrzewaniem, wentylacją, chłodzeniem i oświetleniem. Obniża zużycie energii bez ingerencji w konstrukcję.

C

CO2e
Ekwiwalent dwutlenku węgla. Jednostka, w której wyraża się łączny efekt różnych gazów cieplarnianych, przeliczonych współczynnikiem GWP.
CSRD
Dyrektywa UE o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Zobowiązuje wybrane firmy do raportowania według standardów ESRS. Zakres firm objętych obowiązkiem zmienił w 2025 r. unijny pakiet upraszczający.

D

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach
Decyzja administracyjna określająca warunki realizacji przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony środowiska. Uzyskuje się ją przed decyzją o warunkach zabudowy lub pozwoleniem na budowę. Więcej

E

EPBD
Dyrektywa UE o charakterystyce energetycznej budynków. Przekształcona wersja 2024/1275 wprowadza m.in. ślad węglowy w cyklu życia nowych budynków i standard budynku zeroemisyjnego. Więcej
EPD
Deklaracja środowiskowa wyrobu (Environmental Product Declaration). Zweryfikowany dokument producenta z wynikami analizy cyklu życia wyrobu, np. śladem węglowym 1 m³ betonu. Więcej
ESRS
Europejskie standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Standard ESRS E1 dotyczy zmian klimatu i wymaga m.in. ujawnienia emisji w zakresach 1, 2 i 3. Więcej
ETS
Unijny system handlu uprawnieniami do emisji. Obejmuje m.in. energetykę i przemysł. Drugi system, ETS2, ma objąć paliwa stosowane w budynkach i transporcie drogowym.
Ewidencja gruntów i budynków (EGiB)
Urzędowy rejestr danych o działkach, budynkach i lokalach: granicach, powierzchniach, użytkach i właścicielach. Prowadzą ją starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu.

F

F-gazy
Fluorowane gazy cieplarniane stosowane m.in. jako czynniki chłodnicze w klimatyzacji i pompach ciepła. Ich wycieki wlicza się do emisji zakresu 1. Więcej

G

GHG Protocol
Międzynarodowy standard liczenia i raportowania emisji gazów cieplarnianych przez organizacje. Dzieli emisje na zakres 1, 2 i 3. Więcej
Gwarancja pochodzenia
Dokument potwierdzający, że określona ilość energii została wytworzona w odnawialnym źródle. Po umorzeniu na rzecz odbiorcy obniża jego emisje w metodzie market-based. Więcej
GWP
Współczynnik ocieplenia globalnego (Global Warming Potential). Mówi, ile razy silniej od CO2 dany gaz ogrzewa klimat w okresie 100 lat. Dla czynnika R410A wynosi 1924. Więcej

I

Inwentaryzacja powykonawcza
Pomiar geodezyjny wybudowanego obiektu lub sieci, potwierdzający jego faktyczne położenie. Wyniki trafiają do zasobu geodezyjnego, a dokumentacja jest potrzebna m.in. do zakończenia budowy. Więcej
Inwentaryzacja przyrodnicza
Rozpoznanie gatunków roślin i zwierząt oraz siedlisk na terenie inwestycji. Pełna inwentaryzacja wymaga obserwacji w sezonie wegetacyjnym. Więcej

K

Karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP)
Dokument opisujący planowaną inwestycję i jej możliwe oddziaływanie na środowisko, dołączany do wniosku o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Więcej
KIEG
Krajowa Integracja Ewidencji Gruntów. Usługa GUGiK udostępniająca na mapie granice i numery działek z powiatowych baz ewidencji. Korzysta z niej nasza wycena geodezyjna. Więcej
KOBiZE
Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami, działający w Instytucie Ochrony Środowiska. Publikuje m.in. wskaźniki emisji CO2 dla energii elektrycznej i paliw. Więcej
kWp
Kilowat szczytowy. Moc instalacji fotowoltaicznej w warunkach testowych. W Polsce 1 kWp wytwarza rocznie około 1000 kWh energii, zależnie od położenia i ustawienia modułów.

L

LCA
Analiza cyklu życia (Life Cycle Assessment). Metoda liczenia wpływu na środowisko od wydobycia surowców po rozbiórkę. Dla budynków opisuje ją norma PN-EN 15978. Więcej
Level(s)
Europejskie ramy oceny zrównoważonego charakteru budynków. Dyrektywa EPBD odwołuje się do nich przy metodyce liczenia śladu węglowego w cyklu życia. Więcej
Location-based
Metoda liczenia emisji z kupowanej energii elektrycznej ze średnim wskaźnikiem dla sieci. W Polsce stosuje się wskaźnik KOBiZE, obecnie 0,553 kg CO2/kWh. Więcej

M

Mapa do celów projektowych
Mapa sporządzana przez geodetę na podstawie mapy zasadniczej i pomiaru terenowego. Na niej projektant rysuje projekt zagospodarowania działki lub terenu. Więcej
Mapa zasadnicza
Wielkoskalowa mapa z państwowego zasobu geodezyjnego, pokazująca działki, budynki, sieci uzbrojenia terenu i ukształtowanie terenu. Więcej
Market-based
Metoda liczenia emisji z kupowanej energii z uwzględnieniem umów i instrumentów, takich jak gwarancje pochodzenia i umowy PPA. Bez instrumentów stosuje się miks resztkowy. Więcej
Miks resztkowy (residual mix)
Wskaźnik emisji dla energii, której zielone atrybuty nie zostały sprzedane w gwarancjach pochodzenia. Wartości dla krajów europejskich publikuje stowarzyszenie AIB. Więcej

N

Nadzór środowiskowy
Kontrola przestrzegania warunków środowiskowych w trakcie budowy, np. ochrony drzew, terminów wycinki czy zabezpieczenia gatunków chronionych. Więcej
Natura 2000
Europejska sieć obszarów chronionych. Położenie inwestycji na takim obszarze lub w jego pobliżu wpływa na zakres ocen środowiskowych. Więcej

O

Obręb ewidencyjny
Część jednostki ewidencyjnej, w której numery działek są niepowtarzalne. Do jednoznacznego wskazania działki potrzebna jest nazwa lub numer obrębu i numer działki. Więcej
Operat techniczny
Dokumentacja z wykonanej pracy geodezyjnej przekazywana do ośrodka dokumentacji. Po pozytywnej weryfikacji jej wyniki zasilają państwowy zasób geodezyjny. Więcej

P

PODGiK
Powiatowy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Przyjmuje zgłoszenia prac geodezyjnych, udostępnia materiały zasobu i weryfikuje operaty techniczne. Więcej
Podział nieruchomości
Wydzielenie z działki nowych działek ewidencyjnych. Wymaga projektu podziału przygotowanego przez geodetę i decyzji lub orzeczenia właściwego organu. Więcej
Pompa ciepła
Urządzenie, które przenosi ciepło z powietrza, gruntu lub wody do budynku. Z jednej kilowatogodziny energii elektrycznej wytwarza kilka kilowatogodzin ciepła. Więcej
PPA
Umowa zakupu energii (Power Purchase Agreement) zawierana bezpośrednio z wytwórcą, często na wiele lat. Z gwarancjami pochodzenia obniża emisje market-based. Więcej
Premia termomodernizacyjna
Wsparcie z Funduszu Termomodernizacji i Remontów w BGK dla inwestorów, którzy przeprowadzają termomodernizację na podstawie audytu energetycznego. Więcej
PUWG 1992
Państwowy układ współrzędnych płaskich prostokątnych (EPSG:2180), używany m.in. w danych ewidencji gruntów. Nasza wyszukiwarka działek przelicza go na współrzędne geograficzne. Więcej

R

Raport o oddziaływaniu na środowisko
Szczegółowe opracowanie wpływu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzane w ramach oceny oddziaływania. Obowiązkowe dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Więcej
Rozgraniczenie
Ustalenie przebiegu granic między sąsiednimi nieruchomościami w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, z udziałem geodety. Więcej

S

SCOP
Sezonowy współczynnik wydajności pompy ciepła w trybie grzania. SCOP równy 3 oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej pompa wytwarza średnio w sezonie 3 kWh ciepła.
Skaning laserowy 3D
Pomiar budynku lub terenu skanerem, który rejestruje miliony punktów. Wynikiem jest chmura punktów, z której powstają rysunki inwentaryzacyjne i modele BIM. Więcej

Ś

Ślad węglowy
Suma emisji gazów cieplarnianych związanych z budynkiem, produktem lub organizacją, wyrażona w tonach CO2e. Więcej
Świadectwo charakterystyki energetycznej
Dokument opisujący zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię. Wymagany m.in. przy sprzedaży i wynajmie, ważny 10 lat. Więcej

T

Termomodernizacja
Prace zmniejszające zapotrzebowanie budynku na ciepło: docieplenie, wymiana okien, modernizacja źródła ciepła, instalacji i wentylacji. Więcej
Tyczenie
Przeniesienie w teren położenia projektowanego obiektu, np. osi budynku, przed rozpoczęciem robót. Wykonuje je geodeta z uprawnieniami, a wynik wpisuje do dziennika budowy. Więcej

U

ULDK
Usługa Lokalizacji Działek Katastralnych GUGiK. Zwraca geometrię działki po jej identyfikatorze, numerze z obrębem albo współrzędnych punktu. Więcej
Uzbrojenie terenu
Sieci i urządzenia infrastruktury technicznej: wodociągi, kanalizacja, gazociągi, linie energetyczne i telekomunikacyjne, ciepłociągi. Więcej

W

Wartość opałowa
Ilość ciepła uzyskana ze spalenia jednostki paliwa bez odzysku ciepła skraplania pary wodnej. Dla gazu ziemnego przyjmujemy 36,65 MJ/m³. Więcej
Wskaźnik emisji
Ilość CO2 przypadająca na jednostkę energii lub paliwa, np. kg CO2/kWh albo kg CO2/GJ. Więcej
Wznowienie znaków granicznych
Odtworzenie w terenie zniszczonych lub przesuniętych znaków granicznych na podstawie dokumentacji z zasobu geodezyjnego. Więcej

Z

Zakres 1
Emisje bezpośrednie ze źródeł należących do organizacji lub przez nią kontrolowanych, np. kotłowni, pojazdów, wycieków czynników chłodniczych. Więcej
Zakres 2
Emisje pośrednie z wytworzenia energii elektrycznej, ciepła, pary i chłodu kupowanych przez organizację. Więcej
Zakres 3
Pozostałe emisje pośrednie w łańcuchu wartości: od materiałów i usług po energię najemców. GHG Protocol dzieli je na 15 kategorii. Więcej

Wolisz zapytać specjalistę?

Jeśli pojęcie dotyczy konkretnej inwestycji, szybciej będzie porozmawiać z inżynierem, który zna przepisy i praktykę urzędów.

  • Geodezja, środowisko i energia w jednym zespole
  • Odpowiedź w języku zrozumiałym dla inwestora
  • Bezpłatna wstępna konsultacja zakresu
Kontakt ze specjalistą